Sorun Söyleyelim
Taban puanları arz ve talebe göre değişir
Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanı (AOBP) her sene yeniden hesaplanıyor mu? Yoksa bu sene de 2003 yılında gelen AOBP’nin aynısı mı gelecek?
Öncelikle AOBP’nin kısaca ne demek olduğunu açıklayalım. AOBP, öğrencinin okul başarısına göre ortaya çıkan Ortaöğretim Başarı Puanı’nın (OBP) okulun ÖSS puan ortalamasına göre ağırlıklandırılması sonucu oluşturulan rakamdır. Okul birincileri için bu rakam 100 olacaktır. En düşük AOBP ise 50 gelecektir. Alan içi tercihlerde AOBP 0,8 katsayısı ile, alan dışı tercihlerde 0,3 katsayısı ile, ek puanla girilebilecek bölümlerde ise 1,04 katsayısı ile çarpılacaktır. Şu anki hesaplama sistemine göre öğrencinin hesaplanan AOBP’si, seneden seneye değişiklik göstermemektedir. Yani öğrenci kendi mezun olduğu senenin kıstaslarına göre elde edilen AOBP’ den yararlanabilmektedir.
Taban puanlar nasıl oluşuyor? Bu sene taban puanlarda ne kadar değişiklik olabilir?
Taban puanlar, bölümlere en son sırada giren öğrencilerin puanlarına göre oluşmaktadır. Bilindiği üzere her bölümün kontenjanı vardır. ÖSYM, ilgili bölümü tercihlerine yazmış olan öğrenciler içerisinde bir sıralama yapar ve diyelim ki bölümün kontenjanı 100 ise bu bölüme sıralama sonucuna göre 100. sırada yerleştirilen öğrencinin puanını da taban puan olarak açıklar. Taban puanların değişmesine neden olan temel faktör arz-talep arasındaki ilişkidir. Bir önceki seneye göre bir bölüme olan talep artmışsa o bölümün taban puanında artış olacaktır. Geçen sene sistemde yapılan değişiklikten önce taban puanlardaki artış ya da azalışın sebebini tek bir faktörle açıklayamıyorduk. Türkiye net ortalamaları ve standart sapmalarındaki değişiklik de taban puanların artmasında ya da azalmasında önemli bir etkiye sahip oluyordu. 2002 Eylül ayında yapılan değişiklikle birlikte net ortalamalarında ve standart sapmalardaki değişim, taban puanlara artık etki etmeyecek. Dolayısıyla şimdiden arz-talep oranını bilemeyeceğimiz için taban puanlarda ne şekilde bir değişim olacağını kestiremeyiz.
İkinci öğretimin normal öğretimden ne gibi farkı var? İkinci öğretimden mezun olunduğunda iş bulma açısından bir sıkıntı yaşanır mı?
Bazı yükseköğretim kurumlarında normal-örgün, önlisans ve lisans programlarının bir kısmının eşdeğeri programlar açılmakta ve bu programlar örgün eğitim saatleri dışındaki zamanlarda (akşam saatlerinde, hafta sonunda) yürütülmekte. İkinci öğretim adı verilen bu programları kazanan öğrenciler, normal öğretim öğrencilerinden daha yüksek öğrenim harcı ödüyor. Örneğin 2002-2003 öğretim yılında mühendislik fakültesi normal öğretim 205 milyon lira iken ikinci öğretim ücreti 810 milyon TL idi. Bu rakamlar senelik ödenecek ücreti gösteriyor. İkinci öğretimin iş bulma ya da diploma açısından normal öğretimden bir farkı yoktur.
|