Soğuktan bunalan Erzurum esnafı vergilerden şikayetçi
Ağır kış şartlarının etkili olduğu Doğu Anadolu Bölgesi’nde esnaflar işyerine girebilmek için bir sürü engeli aşmak zorunda kalıyor.
Doğu Anadolu Bölgesi’nde etkili olan kara kış, hayatı olumsuz etkiliyor. Son iki gündür sisin de etkisiyle güneş ışınlarından yararlanamayan Erzurum’da sabah ve akşam saatlerinde oluşan ayaz, hava sıcaklığının da düşmesine neden oluyor. Günün ilk ışıkları ile birlikte işyerini açmaya giden esnaflar ise başka bir yerde eşine rastlanmayacak zorluklarla karşılaşıyor. Özellikle metal işleyen sanayi esnafı, bir sürü engeli aştıktan ve saatlerce uğraş verdikten sonra ancak ‘bismillah’ diyerek işyerine girebiliyor.
Günün ilk ışıkları ile ekmek teknesine gelen esnaflar, sabaha kadar süren soğuk havanın etkisiyle donduğu için işyerinin kilidini açamıyor. Hohlayarak (nefesle ısıtmak) kilidin buzunu çözmeye çalışan esnaflar, çakmak ve gazete kağıdından yardım aldıktan sonra ancak kilitlerini açabiliyor. Bazen yarım saati bulan ve hemen her sabah tekrarlanan kilit açma operasyonundan sonra ‘bismillah’ diyerek işyerine giren esnaflar, kilidi açarak önündeki engellerden sadece biri geçmiş oluyorlar.
Yaktığı sobada yanında getirdiği suyu ısıtan esnaflar, su ile vitrin camlarında biriken ve dışarısını görünmez hale getiren buzları eritiyor. Daha sonra sıcak su ile önce oksijen tüpünü ısıtan esnaflar, ardından hem sıcak su hem de biraz önce ısıttığı oksijen tüpünün yardımı ile donan musluk suyunu açıyor. Soğukta üzerine yapışan ve adeta araç ile kaynayan karı temizleyerek arızaları gidermeye çalışan esnafın eline kimi zaman tamir takımlarının parçaları soğuk havanın etkisiyle yapışıyor.
Zaman zaman iki saati bulan bütün bu engellerden sonra ekmek teknesine kavuşan esnaflar, ‘ya nasip’ diyerek müşteri beklemeye başlıyor. Ancak bazen kirko donduğu için çalışmıyor, bazen de işyerini önündeki buzu demir murçlarla kırmak icap edebiliyor. Erzurumlu esnaflar insanın içini titreten soğuklara dişlerini sıkıp dayanmasını başarmışlar ama sırtlarına binen vergilere dayanmayı başaramamışlar.
Havanın soğukluğunun yanı sıra işlerin de soğuk olduğunu anlatan yılların ustası Erkan Çelik, “Bağ-Kur vergileri çok yüksek. Yüksek olduğu için bu vergileri ödeyemiyoruz. Böyle olunca da soğuktan hastalanıyoruz ama kendimizi, eşimizi, çocuğumuzu hastaneye götüremiyoruz. Bir baba için, bir koca için bunun ne demek olduğunu yaşayan bilir. Bunlar anlatılmaz, anlatılsa da onu biz beceremeyiz. Seçtiklerimizi burada bizimle beraber 1 gün geçirirken görmek istiyoruz.” dedi.
Sanayide 25 yılını dolduran usta Salih Küçük de, soğuklardan daha çok vergiler ve sigorta primlerinde vurgun yediğini söylüyor. Mesleğinde çeyrek yüzyılı dolduran esnafın hitabıyla ismi küçük ama kendisi büyük olan Salih Usta, “İnanın bunaldık. Soğuk bir yandan, iş yok bir yandan, teşvik çıkmadı, vergileri iki kat ödüyoruz diğer yandan. Oy verdiklerimiz bize bir kulak versinler. Şuraya bir kış günü gelip halimizi görsünler de ondan sonra ne yaparlarsa yapsınlar.” diye konuştu.
|
