|
23 Şubat
1995 tarihinde TBMM'de kabul edilen 4077 sayılı "Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanun" ekonominin gereklerine ve kamu
yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ilgili,
ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, aydınlatıcı
ve eğitici önlemler almaya çevresel tehlikelerden korumaya yönelik
girişimleri düzenliyor. Beş yılı aşkın bir süredir uygulamada
olan bu yasanın tüketicilere sağladığı bazı haklar şöyle:
4077
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında
Kanun ne getiriyor?
Ayıplı
Mal ve Hizmetler (Madde 4)
Ambalajında,etiketinde,tanıtma ve kullanma kılavuzunda
yer alan veya satıcı tarafından vaadedilen veya standardında
tesbit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis
veya kullanım amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan
beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi,hukuki
veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler,ayıplı mal
veya hizmet olarak kabul edilir.
Aldığınız
mal hatalı çıktığı zaman 15 gün içinde değiştirilmesini, paranın
geri verilmesini, ücretsiz tamir edilmesini, ayıbın neden olduğu
değer kaybının malın bedelinden indirilmesini isteyebilirsiniz.
Eger ayıp, gizli ve tüketici de bunu sonradan fark ediyorsa,
o zaman 15 gün sınırı, 2 yıla çıkıyor.
Ancak,
üzerinde " Özürlü" yazısı bulunan ve ayıplı oldugu
bilinerek satın alınan mallar için bu durum geçerli olmuyor.
Taksitli
Satışlar (Madde 6 )
Taksitli satışlarda; tüketici borçlandığı toplam miktarı önceden
ödeme hakkına sahiptir.Tüketici aynı zamanda,bir taksit miktarından
az olmamak şartıyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde
bulunabilir.Her iki durumda da satıcı,ödenen miktara göre gerekli
faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satıcı,
taksit şartlarını içeren sözleşmenin bir kopyasını size vermek
zorunda. İmzalayacağınız sözleşmede de, mal ve hizmetlerin peşin
fiyatı, vadeye göre faiziyle birlikte ödenecek toplam satış
fiyatı, ön ödeme tutarı, ödeme planı, faiz miktarı ve faizin
hesaplandığı yıllık oran, gecikme faiz oranları yer almalı.
Ayrıca,
sözleşmede bildirilen mal ve hizmetin toplam şatış fiyatı hiçbir
şekilde arttırılamaz.
Kampanyalı
Satışlar (Madde 7)
Gazete,radyo,televizyon ilanı vesair yollarla halka duyurularak
düzenlenen kampanyalara iştirakçı kabul etmek sureti ile ve
malın veya hizmetin bilahare teslim edilmesi veya yerine getirilmesi
vaadiyle yapılan satışlarda,ilan ve taahhüt edilen mal ve hizmetlerin
teslimatının zamanında yapılmaması,fiyat,nitelik ve miktarında
anlaşmalara aykırı davranılması durumunda satıcı,bayi,acenta,temsilci,imalatçı-üretici
ve ithalatcı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Kapıdan
Satışlar(Madde 8)
Kapıdan satışlar;işyeri ,fuar,panayır gibi satış mekanları dışında
önceden mutabakat olmaksızın yapılan değeri her yıl değişen
1.000.000 muayene koşullu satışlardır.
Bu tür satışlarda;tüketici,yedi günlük tecrübe muayene süresi
sonuna kadar malı,kabul veya hiçbir gerekce göstermeden red
etmekte serbestir. Kapıdan
kapıya pazarlama yapan kuruluşlardan satın alacağınız ürünleri
7 gün DENEME VE KIYASLAMA hakkına sahipsiniz. Bu süre içinde
şayet ürünü satın almaktan vaz geçerseniz, NOTER aracılığıyla
satıcıya bir İHTARNAME göndermeniz gerekiyor. Bunu yaptığınız
taktirde, satıcı sızden almış olduğu peşinatı ve imzalattığı
senetleri iade etmek zorunda. 7 gün
içersinde firmaya ihtarname çekmediğiniz taktirde ürünü KABUL
etmiş sayılıyorsunuz. Bu hakkınızı
kaybetmek istemiyorsanız, satıcının size imzalatmış olduğu sözleşmenin
üzerindeki TARİHE dikkat edin. Çünkü, bu haktan sizi yararlandırmak
istemeyen art niyetli satıcılar, sözleşmenin tarihini genellikle
bir ay öncesini yazıyor. Dikkat edin...
Tüketici
Kredisi(Madde 10)
Tüketicilerin banka veya benzeri finans kurumlarına bir mal
veya hizmet satın almak amacıyla tüketici kredisi almak için
başvurmaları durumunda banka veya finansman kuruluşları ile
tüketici arasında yazılı bir sözleşmenin yapılması ve bu sözleşmenin
bir nüshasınında tüketiciye verilmesi zorunludur.
Süreli
Yayınlar(Madde 11)
Süreli Yayınlara abone olan tüketiciler abonelik sözleşmelerinde
yer alan fiyat ve niteliğe ilişkin koşullara aykırı davranılması
hallerinde,abone işlemlerini yapan sorumlu kişiye yada yayın
kurumuna isteklerini yazılı olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerini
tek taraflı son verebilirler.Yayıncı,abone ücretinin geri kalan
kısmını hiç bir kesinti yapmaksızın 15 gün içinde iade etmekle
yükümlüdür.
Etiket
(Madde 12)
Ticaret konusu olan ve parekende satışa arz edilen malları veya
ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir,okunabilir
şekilde o malı menşei,cinsi ve fiyatı bilgileri içeren etiket
konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri psayan listelerin
görülebilecek uygun yerlere asılması zorunludur. Tüketicinin
aydınlatılması açısından,
a)Malın
üretim yeri
b)Cinsi
c)Satış
Fiyatı
Garanti
Belgesi(Madde 13)
İthalatçı veya imalatcı firmalar ithal ettikleri veya ürettikleri
sanayi malları için garanti belgesi düzenlemek zorundadırlar.Garanti
belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu,tüketicinin
malı satın aldığı satıcı,bayi,acenta yada temsilciliklere aittir.
Garanti süresi malın teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari
bir yıldır.Garanti belgeleri,satın alınan mala ilişkin faturanın
tarih ve sayısı ile bandrol ve seri numarasını içermek zorundadır. Yetkili
servis, tamir için bırakılan cıhazı en fazla 30 gün içinde onarmak
zorunda. 30 gün sınırı aşıldığı taktirde, ürünü yenisiyle değiştirilmesini
talep etme hakkınız var. Ayrıca, cihaz tamirdeyken geçen zaman
da garanti süresine eklenmek zorunda. Garanti
kapsamındaki bir cihaz, aynı arızayı iki kez ya da farklı arızaları
dört kez peş peşe tekrarlarsa, üretici firma o ürünü ücretsiz
degiştirmek zorunda. Bu haklarınızı
kaybetmek istemiyorsanız sanayi ürünlerinin onarımını mutlaka
yetkili servislere yaptırmanız gerekiyor. Yetkili servislere
yaptırdığınız her işlemin mutlaka belgesini alın. Garanti
kapsamındaki bir ürün için nakliye, montaj, servis, bakım ve
arıza için hiç bir bedel ödememeniz gerekiyor.
Tüketici
Konseyi(Madde 21)
Tüketicinin sorunlarını,ihtiyaçlarının ve çıkarlarının korunmasına
ilişkin gerekli tedbirler araştırmak,sorunlarının tüketici lehine
çözülmesi için alınacak tedbirlerle Bu kanun'un uygulanmasına
yönelik tedbirlere dair görüşleri ilgili mercilere iletmek amacıyla
Bakanlığın koordinatörlüğünde bir Tüketici Konseyi kurulur.
Tüketici
Sorunları Hakem Heyeti (Madde 22)
Bakanlık İl ve İlçe merkezlerinde,tüketiciler ve satıcılar
arasında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla belediyelerle
koordineli olarak,en az bir "Tüketici Sorunları Hakem Heyeti"oluşturmakla
görevlidir.
Tüketici
Mahkemeleri(Madde 23)
Bu Kanun'un uygulanması ile ilgili olarak çıkacak her türlü
itilaflara tüketici mahkemelerinde bakılır.Tüketici mahkemelerinin
yargı çevresi,Hakimler ve Savcılar yüksek kurulunca belirlenir.
Tüketici mahkemeleri nezninde tüketiciler; tüketici örgütleri
ve Bakanlıkca açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır.Tüketici
Mahkemelerinde görülecek davalar Hukuk usulü Muhakemeleri
Kanunu'nun Yedinci Babı,Dördüncü Faslı Hükümlerine göre yürütülür.
Üretimin,Satışın
Durdurulması ve Malın
Toplatılması(Madde 24)
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olması durumunda Bakanlık
veya tüketici örgütleri,ayıplı seri malın üretimin ve satışının
durdurulması ve satış amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılması
için dava açabilirler.
|
